Landschapsbeheer als economische activiteit
Zeger Stappershoef is een echte ondernemer. Hij zag in de stijgende vraag
naar
l
andschapsbeheer een kans om zijn landbouwactiviteiten en -inkomen te verbre
den.
Zeger is in de eerste plaats melkveehouder, maar zo’n 10 à 15% van zijn
inkomen haalt hij nu ook uit landschapsonderhoud. “Het landschap
beheren is voor mij niet enkel een economische activiteit waar anderen
van genieten. Ik word ervoor betaald, maar ik heb er ook graag wat voor
over.” Samen met enkele collega-landbouwers heeft hij de vereniging
voor landschapsbeheer ‘De ploegdriever’ opgericht. Via projecten
verzorgen ze het beheer van het fraaie cultuurlandschap van de
Ooijpolder-Groesbeek, waarvoor zij een passend loon krijgen. “Zo houden
we de verantwoordelijkheid voor een goed landschapsbeheer in de streek
en komen de onderhoudsgelden ten goede aan de lokale economie.” Dat ze
voor landschapsbeheer een beroep doen op landbouwers vindt Zeger maar
logisch.“Het landschap is onderdeel van onze grond en niemand kan het
beter onderhouden dan wijzelf.”
“Alleen sta je nergens”
Het was niet zo evident om rond landschapsbeheer een
samenwerkingsverband van landbouwers op te zetten. “We zien elkaar nog
steeds als concurrenten, niet als collega’s”, aldus Stappershoef.
Nederland is daarin niet anders dan Vlaanderen. “Maar wie de stap heeft
gezet om samen te werken, haalt daar zeker zijn profijt uit. Alleen sta
je nergens.” Sinds 1999 heeft deze agrobeheersgroep ‘avant la lettre’
al tientallen projecten uitgevoerd met een breed scala aan
werkzaamheden, op eigen gronden en op grond van derden. De landbouwers
worden bijgestaan door Arno van der Kruis. Hij is bioloog,
medeoprichter van de Ploegdriever en al veel jaren actief betrokken bij
natuur- en landschapsbeheer in Ooijpolder en Groesbeek. “We hebben
kikkerpoelen gegraven, hagen geplant, hoogstamboomgaarden gesnoeid en
aangevuld. We geven adviezen en maken inrichtings- en beheersplannen.
Intussen werden we een belangrijke beheerder van landschapselementen in
het agrarische cultuurlandschap.”
Landschapsfonds
Om haar landschapsplannen te realiseren werkt de Ploegdriever samen met gemeenten, waterschappen, natuurverenigingen … De gemeenten waarbinnen de Ploegdriever actief is (Ubbergen, Groesbeek en Millingen a/d Rijn), hebben de stichting Via Natura opgericht om landschapsontwikkeling te coördineren. Deze onafhankelijke stichting evalueert projectaanvragen op basis van een landschapsontwikkelingsplan dat de gemeenten goedgekeurd hebben. Dit is niet zozeer een nauwkeurig ingetekend plan, maar een toekomstvisie voor landschappelijke ontwikkeling voor het gebied, gebaseerd op bestaand beleid en op de visie van mensen die in en rond de streek wonen of werken. De stichting sluit meerjarige contracten af en vergoedt de boeren met middelen uit het landschapsfonds, dat gevoed wordt door de overheid en door private partners. Zo kunnen ook bedrijven die een groen imago hoog in het vaandel dragen, toerisme, burgers enzovoort betrokken worden bij landschappelijke inrichting. “Een belangrijke succesfactor is de samenwerking met allerlei andere partijen”, weet Tiny Wigman, coördinator van de stichting Via Natura. “Veel mensen voelen zich verantwoordelijk voor de streek. Daarop moet je inspelen. We brengen boeren en burgers samen en zoeken gezamenlijk hoe we het landschap passend kunnen invullen.”
INFORMATIE