Verlande sloten in projectgebied Lampernisse geruimd
In het kader van het ADLO- demonstratieproject ‘Boeren beheren sloten tegen verdroging’ werd in het pilootgebeid gelegen binnen de beschermde Kom van Lampernisse iets meer dan 3,6 km sloot geruimd bij 18 verschillende landbouwers. Het vakkundig uitslibben van verlande sloten verhoogt het waterbergend vermogen en de biodiversiteit: een win-win situatie voor landbouw en natuur, maar niet altijd een even gemakkelijke opdracht. INAGRO is trekker van dit project. Eco² is ook betrokken bij dit project en zal na afloop van het project de opvolging blijven verzekeren.
Waterberging speelt een belangrijke rol in de bedrijfsvoering van land- en tuinbouwers. Door het uitvoeren van kleinschalige maatregelen zoals het uitslibben van sloten, kan het water langer vastgehouden worden in het fijnmazig netwerk van private sloten. Zo is er tijdens de zomer meer water beschikbaar voor gewassen en vee en kan tijdens de winter het overtollige water afgevoerd worden via de polderwaterlopen.
Daarnaast levert het ruimen van verlande sloten ook heel wat voordelen voor de watergebonden (plas-dras) biodiversiteit. Weidevogels en watergebonden planten en dieren krijgen meer kansen door aandacht te schenken aan een natuurtechnische inrichting van oevers (schuine oevers) en een oordeelkundig beheer ervan (bijvoorbeeld cyclische ruiming om de 10 jaar).
Het pilootgebied ligt in beschermd landschap. Voor het uitvoeren van bepaalde werkzaamheden - zoals bijvoorbeeld het ruimen van sloten- is een vergunning nodig. Het Agentschap Ruimte & Erfgoed afdeling Monumenten en Landschappen levert hierbij de nodige adviezen. Deze vergunningsprocedure met de daaraan gekoppelde voorwaarden is echter vaak een extra drempel om dergelijke onderhoudswerken uit te voeren. Mede dankzij dit project is een eerste aanzet gegeven om de verschillende visies van landbouwers, natuur en de afdeling Monumenten en Landschappen te verruimen en werd toenadering tussen deze 3 partijen gerealiseerd.
Het feit dat het projectgebied een beschermd landschap is, is ook bepalend voor de beheersvisie. De plaatsing van het slib, afkomstig uit de slootjes, dient zorgvuldig overwogen te worden in functie van het beschermen van de aanwezige fauna en flora. Vooral de ecologisch waardevolle bult-slenk patronen (ook wel “trappelzones” genoemd) in de weilanden dienen hierbij gevrijwaard te blijven om de biodiversiteit niet te ondermijnen. Hoewel die voorwaarde niet altijd te rijmen valt met de wens van de landbouwers, vonden we toch een groot aantal landbouwers bereid om deel te nemen aan dit project. En met succes: momenteel staan heel wat grachten in verbinding met de polderwaterlopen zodat het waterbergend vermogen in dit gebied heel wat groter is geworden en dit met behoud van de ecologische biodiversiteit. Voor een gebied aansluitend op dit pilootgebied wordt gekeken om het komende jaar boeren te blijven ondersteunen voor het ruimen van verlande sloten.
Een blik op de realisatie
Het eerste deel van deze sloot ligt tussen een maaiweide en een weiland met trappelzone. Het slib uit de sloot werd ter hoogte van de maaiweide afgevoerd naar een akker buiten de beschermde Kom van Lampernisse en eigendom van de landbouwer met het weiland. Het tweede deel van de sloot grenst aan een akker waar het slib werd uitgespreid. Op die manier werd de aarde uit de sloot verdeeld onder de beide landbouwers.